Dany jest trójkąt prostokątny ABC, w którym bok BC jest przeciwprostokątną. Punkt D jest środkiem boku AB. Przyprostokątna AB ma długość 6, a środkowa CD ma długość 5. Oznaczmy kąt ADC przez α, natomiast kąt ABC przez β (zobacz rysunek).
Rozwiązanie krok po kroku
Kąt α: w trójkącie prostokątnym ACD - brakujący bok z Pitagorasa, potem funkcja
Klucz 18.1: α jest w trójkącie ACD z kątem prostym przy A. Przeciwprostokątna to CD (naprzeciw kąta prostego). Funkcję liczymy z definicji, biorąc właściwe boki względem kąta α przy wierzchołku D.
Krok 1. Boki trójkąta ACD
kąt prosty przy A; brakuje boku AC
AC=CD2−AD2=52−32=4
z dwóch danych boków wyznaczamy trzeci: kwadrat przeciwprostokątnej to suma kwadratów przyprostokątnych
AD=3,AC=4,CD=5
Krok 2. Tangens kąta α
z definicji w trójkącie prostokątnym
tanα=ADAC=34
podstawiamy długości boków - stosunek jest niezależny od skali trójkąta
tanα=ADAC=34
Kąt β: w trójkącie prostokątnym ACB - przeciwprostokątna BC z Pitagorasa
Klucz 18.2: β jest w trójkącie ACB (nie ACD!). Przyprostokątne to całe AB=6 (nie połowa) i AC, a przeciwprostokątna BC wychodzi niewymierna - zostawiamy pierwiastek w mianowniku.
Krok 1. Przeciwprostokątna BC
AB=6, AC=4
BC=AB2+AC2=62+42
przeciwprostokątna BC leży naprzeciw kąta prostego przy A; jej kwadrat to suma kwadratów przyprostokątnych AB i AC
BC=213
Krok 2. Tangens kąta β
z definicji w trójkącie prostokątnym
tanβ=ABAC=64
podstawiamy boki; przy sinusie i cosinusie w mianowniku jest BC=213, a ułamek upraszczamy
tanβ=ABAC=32
Najczęstsze pomyłki: (1) mylenie trójkątów - α jest w ACD (bok CD), a β w ACB (bok BC); (2) użycie AD (połowy) zamiast całego AB przy kącie β; (3) pomylenie przyprostokątnej przyległej z przeciwległą przy wyborze sin/cos/tan; (4) zapominanie o Pitagorasie dla brakującego boku.