Dane są liczby rzeczywiste a oraz b: a=1621log436−log43, b=log3(22)⋅log2(51)⋅log5(32). Oblicz wartość ilorazu 3⋅ba. Wynik zapisz w postaci 3k, gdzie k∈Z.
Rozwiązanie krok po kroku
Klasyczny: sprowadź podstawy i skróć czynnik 4
Sedno: 16=42 podwaja cały wykładnik i uzgadnia podstawę z logarytmem, a cykliczny iloczyn logarytmów w b znosi się do 1. Po podstawieniu czynnik 4 z a skraca się z mianownikiem i zostaje czysta potęga trójki.
Krok 1. Co liczymy
Dwie liczby liczymy osobno, potem dzielimy a przez 3⋅b.
podstawę zapisujemy jako potęgę czwórki - to pozwala uzgodnić ją z logarytmem o podstawie 4
a=42⋅(21log436−log43)
przy potędze z potęgi wykładniki mnożymy - dwójka wchodzi do środka
a=4log436−2log43
połowa przy pierwszym logarytmie znika, a współczynnik przy log43 się podwaja
a=4log44
różnicę logarytmów o tej samej podstawie zwijamy w logarytm ilorazu, a 4log4t=t
a=4
Krok 2B. Liczba b
Wykładnik argumentu wychodzi przed logarytm, a cykliczny iloczyn logarytmów daje 1.
b=2log32⋅1log25⋅2log53
wykładnik z argumentu każdego logarytmu wyciągamy przed logarytm jako czynnik
b=4⋅=1(log32⋅log25⋅log53)
cykliczny iloczyn logarytmów po podstawach {2,3,5} jest równy 1 - podstawy skracają się w kółko
b=4⋅1=4
Krok 3. Iloraz 3⋅ba
Czynnik 4 z licznika skraca się z mianownikiem.
3⋅ba=3⋅44⋅30
w liczniku zapisujemy a=4⋅30, w mianowniku iloczyn dzielnika i policzonego b
3⋅ba=4⋅314⋅30
mianownik rozkładamy tak, by wydzielić czynnik 4 i potęgę trójki
3⋅ba=4⋅314⋅30
czwórki w liczniku i mianowniku się skracają - zostaje sam iloraz potęg trójki
3⋅ba=30−1=3−1
Potraktowanie 16 jak 4 i pominięcie mnożenia całego wykładnika przez 2 - wtedy a=421log436−log43 zamiast poprawnego, co zaniża potęgę trójki. Pamiętaj: 16=42, więc każdy składnik wykładnika podwaja się.
Iloczyn logarytmów log32⋅log25⋅log53 jest zawsze równy 1 niezależnie od kolejności podstaw - wynika to z reguły zmiany podstawy logab=lnalnb: liczniki i mianowniki skracają się cyklicznie.