Okrąg w układzie współrzędnych: P/F (punkt, równanie, własności)
W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) dany jest okrąg O o środku w punkcie S=(−5,3) i o promieniu 20. Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń.
Prosta o równaniu y=3 jest osią symetrii okręgu O.
Prosta o równaniu x=−25 jest styczna do okręgu O.
Rozwiązanie krok po kroku
Ze środka i promienia wyprowadź równanie oraz wszystkie miary okręgu
Ze środka S=(−5,3) i promienia r=20 wynikają wszystkie pozostałe wielkości: r2=400 w równaniu, średnica 40, pole 400π, obwód 40π oraz cztery punkty skrajne odległe o r od środka. Położenie dowolnego punktu ustala porównanie jego odległości od S z promieniem.
Krok 1. Środek i promień
dane wprost w treści
S=(−5,3),r=20
kwadrat promienia stoi po prawej stronie równania okręgu, a podwojony promień to średnica
r2=400,2r=40
Krok 2a. Równanie okręgu
postać kanoniczna i ogólna
(x−a)2+(y−b)2=r2
w miejsce a i b wchodzą współrzędne środka, a po prawej stronie kwadrat promienia
(x+5)2+(y−3)2=400
po rozwinięciu obu kwadratów i przeniesieniu wszystkiego na lewą stronę zostaje postać ogólna
x2+y2+10x−6y−366=0
Krok 2b. Położenie punktu A
A=(7,−13)
∣SA∣2=(7+5)2+(−13−3)2
kwadrat odległości dwóch punktów to suma kwadratów różnic ich współrzędnych
∣SA∣2=122+(−16)2
kwadrat usuwa znak, więc kierunek przesunięcia od środka nie ma znaczenia
∣SA∣2=144+256=400
pierwiastkujemy, bo porównujemy odległość z promieniem, a nie jej kwadrat
∣SA∣=400=20=r⇒A∈O
Krok 3. Miary okręgu
P=πr2=400π,L=2πr=40π
pole koła liczymy z kwadratu promienia, a obwód okręgu z promienia podwojonego
(−5,23),(−5,−17)
najwyższy i najniższy punkt powstają przez odłożenie promienia w pionie od środka
(−25,3),(15,3)
skrajny lewy i prawy punkt to końce średnicy poziomej, a proste x=−25 i x=15 są styczne do okręgu
S=(−5,3)⇒cˊwiartka II
Krok 4. Werdykty
∣3∣<20⇒brak stycznosˊci do OX
styczność do osi zachodzi dokładnie wtedy, gdy odległość środka od niej równa jest promieniowi
∣−5∣<20⇒brak stycznosˊci do OY
odległość środka od osi OY to wartość bezwzględna jego odciętej
(−5)2+32=34<400⇒nie przechodzi przez (0,0)
początek układu leży na okręgu tylko przy równości kwadratu odległości od środka i kwadratu promienia
B=(2⋅(−5)−7,2⋅3−(−13))=(−17,19)
w symetrii względem środka punkt S jest środkiem odcinka AB
∣SP∣=1<20,∣SQ∣=21>20⇒P wewnątrz,Q na zewnątrz
Najczęstsze pomyłki: (1) wpisanie r zamiast r2 po prawej stronie równania kanonicznego; (2) mylenie promienia ze średnicą i wzoru na pole ze wzorem na obwód; (3) zapisanie środka bez zmiany znaku, czyli (x+a)2 zamiast (x−a)2 dla dodatniego a.
Przy przechodzeniu do postaci ogólnej wyraz wolny to F=a2+b2−r2, a więc r2 wchodzi ze znakiem minus. Zapis z +r2 opisuje inny okrąg albo zbiór pusty.