Trzywyrazowy ciąg (x,y,z) jest geometryczny. Jeżeli w tym ciągu pomniejszymy trzeci wyraz o 4, a pozostałe wyrazy pozostawimy bez zmian, to otrzymamy ciąg arytmetyczny. Jeżeli drugi i trzeci wyraz tak otrzymanego ciągu arytmetycznego pomniejszymy o 1, to otrzymamy nowy ciąg geometryczny. Oblicz x, y oraz z.
Rozwiązanie krok po kroku
Klasyczny: układ równań i trójmian kwadratowy
Krok 1. Trzy warunki, trzy równania
(x,y,z) geometryczny ⇒ kwadrat środkowego wyrazu równa się iloczynowi skrajnych
y2=xz(1)
po pomniejszeniu trzeciego wyrazu o 4 ciąg jest arytmetyczny - środkowy wyraz to średnia arytmetyczna skrajnych
2y=x+z−4(2)
ciąg (x,y−1,z−4−1) jest geometryczny - kwadrat środkowego równa się iloczynowi skrajnych
(y−1)2=x(z−4−1)(3)
Krok 2. Wyznacz x i z przez y
(y−1)2=x(z−4−1)
rozwijamy kwadrat po lewej stronie i wymnażamy nawias po prawej
y2−2y+1=xz−5x
z równania (1) podstawiamy xz=y2 - wyrazy y2 po obu stronach się redukują
−2y+1=−5x
dzielimy obie strony przez współczynnik przy x i upraszczamy ułamek
x=52y−1
z równania (2) mamy z=2y+4−x - podstawiamy wyznaczone x
z=58y+21
Krok 3. Równanie kwadratowe
y2=(52y−1)⋅(58y+21)
podstawiamy x i z do równania (1) i mnożymy obie strony przez iloczyn mianowników
25y2=(2y−1)(8y+21)
wymnażamy nawiasy, przenosimy wszystko na jedną stronę i skracamy przez wspólny dzielnik
9y2−34y+21=0
obliczamy wyróżnik trójmianu kwadratowego
Δ=342−4⋅9⋅21=400,Δ=20
stosujemy wzór na pierwiastki trójmianu kwadratowego
y=1834±20
otrzymujemy dwa rozwiązania - każde z nich prowadzi do poprawnej trójki
y=3luby=97
Pierwsza trójka
y=3
x=1,z=9
podstawiamy tę wartość y do wzorów na x i z z kroku 2
(1,3,9)
Druga trójka
y=97
x=91,z=949
podstawiamy tę wartość y do wzorów na x i z z kroku 2
(91,97,949)
Odpowiedź
(1,3,9)oraz(91,97,949)
Najczęstsza pomyłka: zatrzymanie się po znalezieniu pierwszej trójki. Równanie kwadratowe ma dwa pierwiastki i oba prowadzą do trójek spełniających wszystkie warunki zadania - odpowiedź musi zawierać obie.