Dla każdej liczby rzeczywistej x różnej od (−12), 0 oraz 16 wartość wyrażenia x2−4x−192−x2:6x−965x4 jest równa wartości wyrażenia
−5x3+60x26
5x3+60x2
5x36
−5x2
Rozwiązanie krok po kroku
Klasyczny: rozłóż na czynniki, potem skróć
Skracać wolno wyłącznie czynniki iloczynu, nigdy pojedynczych składników sumy, dlatego rozkład mianownika zawsze poprzedza skracanie.
Krok 1. Wyrażenie
puste kółka to wartości wykluczone z dziedziny
x2−4x−192−x2:6x−965x4
Krok 2A. Rozłóż mianownik
x2−4x−192
bo (x−16)(x+12) po wymnożeniu daje ten trójmian
(x−16)(x+12)
Krok 2B. Odwróć dzielnik
6x−965x4
dzielenie przez ułamek to mnożenie przez jego odwrotność
5x46(x−16)
Krok 3. Skróć wspólne czynniki
(x−16)(x+12)−x2⋅5x46(x−16)
mnożymy licznik przez licznik i mianownik przez mianownik, minus wychodzi przed cały ułamek
−5x4⋅(x−16)(x+12)6x2⋅(x−16)
znika wspólny dwumian, a z potęg x zostaje tyle, ile wynosi różnica wykładników
−5x2(x+12)6
Krok 4. Wynik
−5x2(x+12)6
odpowiedzi w arkuszu mają mianownik zapisany bez nawiasu
−5x3+60x26
Skracanie składników zamiast czynników, np. x z licznika z x2 z mianownika przed rozłożeniem x2−4x−192. Dopiero postać iloczynowa (x−16)(x+12) pokazuje, który nawias skraca się z dzielnikiem.