Na czworokącie wypukłym ABCD o bokach długości: ∣AB∣=11, ∣BC∣=24, ∣CD∣=35 oraz ∣DA∣=24, opisano okrąg.
Oblicz średnicę tego okręgu.
Rozwiązanie krok po kroku
Klasyczny: dwa razy twierdzenie cosinusów
Przekątna BD jest wspólnym bokiem obu trójkątów, dlatego oba zapisy jej kwadratu można przyrównać i wyznaczyć z nich cosinus.
Przekątna BD dzieli czworokąt
kąty przy wierzchołkach C i A leżą naprzeciw siebie
∠C+∠A=180∘
Trójkąt z kątem α
wierzchołek C
∣BD∣2=242+352−2⋅24⋅35⋅cosα
twierdzenie cosinusów dla boków wychodzących z wierzchołka C
∣BD∣2=576+1225−1680cosα
Trójkąt z kątem 180∘−α
wierzchołek A
∣BD∣2=112+242−2⋅11⋅24⋅cos(180∘−α)
cosinus kąta przyległego ma przeciwny znak, więc minus zmienia się w plus
∣BD∣2=121+576+528cosα
Cosinus kąta α
576+1225−1680cosα=121+576+528cosα
wyrazy z cosinusem przechodzą na prawą stronę, same liczby na lewą
1104=2208cosα
dzielimy obie strony przez współczynnik stojący przy cosinusie
cosα=22081104=21
Długość przekątnej BD
∣BD∣2=576+1225−1680⋅21
wracamy do trójkąta z kątem α i wstawiamy wyznaczony cosinus
∣BD∣2=961
długość odcinka jest dodatnia, więc bierzemy pierwiastek arytmetyczny
∣BD∣=31
Sinus kąta α
sinα=1−cos2α
kąt czworokąta wypukłego ma dodatni sinus, więc przed pierwiastkiem stoi plus
sinα=1−(21)2=23
Twierdzenie sinusów
sinα∣BD∣=2R
przekątna jest bokiem trójkąta wpisanego w ten sam okrąg, a naprzeciw niej leży kąt α
2R=2331=3623
promień to połowa średnicy
R=3313
Odpowiedź
2R=3623
Najczęstsza pomyłka: <strong>przepisanie tego samego znaku</strong> w obu trójkątach. Przy wierzchołku A kąt wynosi 180∘−α, więc jego cosinus jest przeciwny i przed podwojonym iloczynem boków stoi plus, nie minus.