Wyrównaj szanse kolorów

W piórniku znajdują się 4 długopisy białe i 10 długopisów czarnych. Losujemy 2 długopisy bez zwracania.

Które ze zdarzeń jest bardziej prawdopodobne: wyciągnięcie długopisów o różnych kolorach czy wyciągnięcie długopisów tego samego koloru? Ile co najwyżej długopisów białych można dołożyć do piórnika, aby zdarzenia te były jednakowo prawdopodobne?

Rozwiązanie krok po kroku

Drzewko losowania bez zwracania

  1. Krok 1. Drzewko losowania
  2. B: biały, C: czarny
  3. Krok 2A. Różne kolory
  4. Do różnych kolorów prowadzą dwie ścieżki drzewka: BC oraz CB.
  5. Oba składniki są równe, bo różnią się tylko kolejnością czynników.
  6. Krok 2B. Ten sam kolor
  7. Ten sam kolor dają ścieżki BB oraz CC.
  8. Ułamki mają wspólny mianownik, więc dodajemy liczniki.
  9. Krok 3. Porównanie
  10. Bardziej prawdopodobne jest wyciągnięcie długopisów tego samego koloru.
  11. Krok 4. Różne kolory po zmianie składu
  12. to liczba dołożonych długopisów białych
  13. Zmienia się tylko liczba długopisów białych, więc na gałęziach drzewka zastępujemy przez , a przez .
  14. Krok 5. Równanie
  15. Zdarzenia A i B są przeciwne, więc przy równych szansach każde z nich ma prawdopodobieństwo jednej drugiej.
  16. Mianownik jest liczbą dodatnią, więc można przez niego pomnożyć obie strony.
  17. Zbieramy wszystkie wyrazy po jednej stronie równania.
  18. Otrzymujemy równanie kwadratowe z niewiadomą .
  19. Pierwiastki wyznaczamy ze wzorów na rozwiązania równania kwadratowego.
  20. Krok 6. Odpowiedź
  21. Oba pierwiastki są dodatnie, a pytanie dotyczy największej liczby długopisów.

Szanse wyrównują się dokładnie wtedy, gdy , gdzie i to liczby długopisów obu kolorów. Gdy długopisów czarnych jest 10, warunek spełnia tylko 6 albo 15 długopisów białych, a wszystkich długopisów jest wtedy 16 albo 25. Liczby 6, 10 i 15 to kolejne liczby trójkątne.

Mianownik 14 także w drugim losowaniu, czyli rachunek jak przy losowaniu ze zwracaniem. Po pierwszym losowaniu zostaje o jeden element mniej, więc mianownik drugiego losowania to 13.

Inne zadania z tego tematu

Wszystkie zadania z tematu Drzewa, prawdopodobieństwo całkowite i Bayes