Dany jest sześcian ABCDEFGH o krawędzi długości a. Punkt S leży na krawędzi DH tego sześcianu, przy czym DS=43a. Punkty A, C, D, S są wierzchołkami ostrosłupa trójkątnego (zobacz rysunek).
Oblicz, ile razy objętość ostrosłupa ACDS jest mniejsza od objętości sześcianu ABCDEFGH. Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie krok po kroku
Klasyczny: pole podstawy → wysokość → objętość
Krok 1. Bryła i dane
podstawa: trójkąt ACD na dolnej ścianie, szczyt S na krawędzi DH
krawędzˊ=a,DS=43a
Krok 2. Pole podstawy
trójkąt ACD to połowa kwadratu dolnej ściany, odciętego przekątną
P=21⋅a2
przekątna dzieli kwadrat o boku a na dwa równe trójkąty
P=2a2
Krok 3. Wysokość ostrosłupa
krawędź DH jest prostopadła do dolnej ściany, więc odległość S od podstawy to długość odcinka DS
H=DS=43a
Krok 4. Objętość i porównanie
wzór ostrosłupa: V=31P⋅H
V=31⋅2a2⋅43a
wstawiamy pole podstawy i wysokość z poprzednich kroków
V=8a3
iloczyn trzech czynników po skróceniu
Va3=a3:8a3=8
Najczęstsza pomyłka: przyjęcie pola podstawy a2 (całego kwadratu) zamiast 2a2 - zaniża stosunek dwukrotnie.
Ponieważ V=8a3, sześcian jest dokładnie 8 razy większy od ostrosłupa - stosunek nie zależy od a.